Türkiyə 81 ildə dron istehsalına hazırlaşır: SAHA 2026 sərgisində nələr gözlənilir?

SAHA 2026 sərgisi: Türkiyənin müdafiə sənayesində yeni dövr

Türkiyənin müdafiə, aviasiya və kosmik sənayedəki yerli istehsal gücünü qlobal arenaya çıxaran SAHA 2026 Beynəlxalq Müdafiə və Aviasiya Sərgisi 5-9 may 2026-cı il tarixlərində İstanbulda keçiriləcək. Bu il beşinci dəfə qapılarını açacaq nəhəng tədbir ümumilikdə 400.000 kvadratmetrlik ərazidə texnologiya həvəskarlarını və sektor mütəxəssislərini bir araya gətirir. SAHA İstanbul İdarə Heyətinin sədri Haluk Bayraktar bu ilki hədəfin 8 milyard dollarlıq ixracat müqaviləsi həcmi olduğunu açıqlayaraq çıtanı ən yüksək səviyyəyə qaldırıb.

Qlobal rəqabətdə yeni mərhələ: 1.700 şirkət və 120 ölkə

Müdafiə sənayesindəki yüksəlişini hər il sürətləndirən Türkiyə SAHA 2026 ilə indiyədək ən böyük təşkilatına imza atır. Sərginin miqyasını anlamaq üçün rəqəmlərə baxmaq kifayətdir: 263-ü beynəlxalq olmaqla ümumilikdə 1.700-dən çox şirkət iştirak edir. 120-dən artıq ölkədən gələcək 200.000-dən çox ziyarətçi türk mühəndisliyinin çatdığı son nöqtəni yerində görmə imkanı əldə edir.

Bu nəhəng görüş yalnız sərgi meydançası deyil, eyni zamanda qlobal ticarət mərkəzi funksiyasını daşıyır. Planlaşdırılan 30.000 B2B görüş, 203 yeni məhsul təqdimatı və 164 imza mərasimi sərginin iqtisadi təsirinin nə qədər dərin olacağını sübut edir. Xüsusilə Avropa, ABŞ və Kanadadan iştirakın yoğun olması Türkiyənin bu sahədə artıq yalnız bazar deyil, texnologiya ixrac edən bir mərkəzə çevrildiyini göstərir.

Yerli nəhənglərin gücü: KAAN-dan ALTAY-a qədər

SAHA 2026 Türkiyənin ən strateji layihələrinin ən aktual versiyalarına ev sahibliyi edir. TUSAŞ Baş Direktoru Mehmet Demiroğlu Türkiyənin 5-ci nəsil döyüş təyyarəsi KAAN-ın prototiplərindən ikisinin bu il ərzində uçurulmasının hədəfləndiyini bildirərək həyəcanı artırıb. Digər tərəfdən quru qüvvələrində BMC imzalı ALTAY Tankının seriya istehsalından çıxan ilk nümunələrdən biri sərgi ərazisində nümayiş olunur.

Sektorun digər aparıcı şirkətləri də fəal iştirak edir:

• ASELSAN: "Mavi Vətən" üçün yeni zərbə gücünü və "Polad Günbəz" hava müdafiə sisteminin yeni imkanlarını ilk dəfə təqdim edir.
• ROKETSAN: Təchizat zənciri gücü ilə Avropadakı rəqiblərinə nisbətən daha canlı ekosistem təklif etdiyini vurğulayaraq yeni əməkdaşlıqlara fokuslanır.
• TEI: Baykar ilə paralel şəkildə mühərrik texnologiyalarında hündürlük və performans hədlərini zorlayan yeni nəsil mühərriklərini sərgiləyir.
• Yongatek: Müdafiə sənayesinin əsasını təşkil edən çiplər sahəsində müjdəli xəbərlər verir: süni intellekt çipinin dizayn prosesi 70 faiz tamamlanıb.

Dənizlərdə PUA dövrü və kosmik baxış

Sərginin ən diqqətçəkən hissələrindən biri dəniz platformalarıdır. Dünyanın ilk PUA gəmisi xüsusiyyətini daşıyan TCG Anadolu Ataköy Marina və Sarayburnu Limanında ziyarətçilərə açılır. Yerli pilotsuz dəniz vasitələrinin (İDA) nümayiş olunacağı bu ərazilərdə Türkiyənin dənizlərdəki avtonom gücü sınaqdan keçirilir.

Bundan əlavə, bu il "Kosmik Pavilyon" və "Space Dome" sahələri ilə Türkiyənin kosmik gündəmi ön plana çıxır. Kosmik texnologiyalar, peyk sistemləri və 2026-cı ilin sonunda Antalyada keçiriləcək 77-ci Beynəlxalq Kosmik Konqresə dair təfərrüatlar bu sessiyalarda formalaşır.

Davamlı istehsal və dron səfərbərliyi

Haluk Bayraktarın paylaşdığı baxış sərginin iqtisadi gəlirinin ictimai qazanca çevriləcəyini göstərir. Sərgidən əldə ediləcək gəlirlərin Türkiyə genelində dron istehsal və təlim mərkəzlərinin qurulmasında istifadə olunacağı açıqlanıb. Bu addım Türkiyənin hər hansı böhran anında milyonlarla dron istehsal edə biləcək infrastruktura sahib olmasını hədəfləyir. 81 ildə dron istehsalı planı ölkənin müdafiə potensialını kökündən dəyişdirə biləcək strateji bir qərardır.

Qlobal bazarda Lockheed Martin, Rheinmetall və ya BAE Systems kimi nəhənglərlə rəqabət edən türk şirkətləri, xərc effektivliyi və döyüş meydanında sübut olunmuş (combat-proven) texnologiyaları ilə fərqlənir. MKE-nin sadə, lakin effektiv istehsal modelləri və Arca Savunma-nın Estoniya kimi NATO ölkələri ilə bağladığı ixracat müqavilələri bu rəqabətdə Türkiyənin mövqeyini gücləndirir.