SpaceX-in yeni nəsil aparatı Starship V3 təqdim olundu

SpaceX-in yeni nəsil aparatı Starship V3 hansı texniki dəyişikliklərlə gəlir? Şirkət, Starship proqramının növbəti mərhələsi olan Starship V3 üçün hərtərəfli texniki yenilikləri açıqladı. Ən erkən 19 may tarixində Texasdakı Starbase bazasından həyata keçiriləcək ilk uçuş öncəsində Super Heavy gücləndiricisi, Starship üst pilləsi, Raptor 3 mühərrikləri və Launch Pad 2 üzərində çoxsaylı təkmilləşdirmələr tətbiq edilib.

Starship V3, SpaceX-in tam təkrar istifadə oluna bilən ağır yük daşıma sistemi üçün hazırladığı yeni nəsil konfiqurasiya olaraq diqqət çəkir. Şirkətin paylaşdığı məlumatlara görə, yeniliklər quru kütlənin azaldılması, sistemlərin sadələşdirilməsi, istilik qorunmasının gücləndirilməsi və orbit əməliyyatları üçün lazımi infrastrukturun aparata əlavə edilməsi üzərində qurulub.

Starship V3 və Super Heavy sistemlərindəki əsas yeniliklər

Super Heavy V3 tərəfində ən diqqətçəkən dəyişikliklərdən biri grid fin (şəbəkə qanadcığı) dizaynında edilib. Əvvəlki versiyada dörd ədəd olan grid fin sayı üçə endirilsə də, yeni qanadcıqların hər biri 50 faiz daha böyük və daha güclü hazırlanıb.

Bundan əlavə, bu hissələr tutma və qaldırma performansını artıracaq şəkildə yenidən mövqelənib. Qanadcıqların gücləndiricidə daha aşağı yerləşdirilməsi sayəsində isti pillələnmə zamanı məruz qaldıqları istilik azaldılıb.

Super Heavy-dəki digər mühüm yenilik inteqrasiya olunmuş isti pillələnmə sistemidir. Köhnə strukturda istifadə edilən birdəfəlik ara pillə qalxanı aradan qaldırılıb və yeni dizaynda gücləndiricinin günbəz hissəsi üst pillə mühərriklərinin alovlanmasına birbaşa məruz qalır.

Yanacaq ötürmə və mühərrik sahəsindəki dəyişikliklər

Yanacaq ötürmə sistemi də sıfırdan yenilənib. SpaceX-in açıqladığı məlumata görə, yanacaq transfer borusu təxminən bir Falcon 9 birinci pilləsi ölçüsündə yenidən layihələndirilib.

Mühərrik bölməsi və istilik qorunması sahəsində də sadələşdirmə aparılıb. Mühərrik örtükləri tamamilə çıxarılıb, mühərriklər arasındakı sahə üçün isə yeni qoruyucu əlavə edilib.

Starship üst pilləsində itələmə sistemi tamamilə yeni yanaşma ilə yenidən dizayn olunub. Bu sistem yeni Raptor işə salma metodunu dəstəkləyir, daha böyük yanacaq həcmi təklif edir və uçuş zamanı istiqamətləndirmə üçün istifadə edilən reaksiya nəzarət sistemini təkmilləşdirir.

Üst pillənin arxa hissəsində maye və elektrik xətləri yenidən yönləndirilib. Arxa flap hərəkət sistemi də dəyişdirilib: hər flap üçün iki aktuator əvəzinə üç mühərrikli tək aktuator istifadəsinə keçilib.

Raptor 3 mühərrikləri və Launch Pad 2 yeniləmələri

Raptor 3 mühərriklərində itələmə gücü və kütlə baxımından ciddi dəyişikliklər edilib. Dəniz səviyyəsində işləyən Raptor mühərriklərinin itələmə dəyəri 230 ton-qüvvədən 250 ton-qüvvəyə yüksəlib, vakuum Raptor mühərriklərində isə bu göstərici 258 ton-qüvvədən 275 ton-qüvvəyə çatıb.

Dəniz səviyyəsi mühərrikinin kütləsi 1.630 kiloqramdan 1.525 kiloqrama endirilib. Sensorlar və nəzarətçilər mühərrik gövdəsinə inteqrasiya olunub, bütün variantlar üçün yeni alovlama sistemi tətbiq edilib.

Launch Pad 2 də Starship V3-ə uyğun olaraq yenilənib. Daha böyük yanacaq anbarı və əlavə nasoslar ilə yanacaq doldurma prosesi sürətləndirilib. Chopstick qolları qısaldılıb, hidrolik aktuatorların yerinə elektromexanik aktuatorlar quraşdırılıb. Yeni ikitərəfli alov yönləndiricisi buraxılışdan sonrakı aşınma və bərpa ehtiyacını aradan qaldıracaq şəkildə işə salınıb.

Starlink, kenetlənmə və avionika yenilikləri

Starship V3, Starlink yerləşdirmə sistemi sahəsində də yenilik alıb. PEZ adlanan peyk paylama mexanizmi daha sürətli Starlink buraxılışı üçün yenilənib.

Aparatlar arası kenetlənmə və yanacaq transferi də V3 arxitekturasının vacib komponentlərindən biridir. Starship V3-ə dörd kenetlənmə droqu və xüsusi yanacaq transfer birləşmələri əlavə edilib.

Avionika sistemlərində də geniş miqyaslı yeniləmə var. Starship V3-də inteqrasiya olunmuş batareyalar, inverterlər və yüksək gərginlikli sistemlərlə birlikdə 60 xüsusi avionika bloku mövcuddur. Sistem pik nöqtədə 9 MVt güc təmin edə bilir. Dəqiq avtonom uçuş üçün çoxsensorlu naviqasiya istifadə olunur.

Aparatda təxminən 50 kamera görüntüsü və aşağı gecikmə ilə rabitə üçün 480 Mbps Starlink bağlantısı mövcuddur. SpaceX-in bu hərtərəfli yenilikləri kosmik sənayedə yeni standartlar müəyyən edə bilər.