Hayat 112 Acil tətbiqi: Türkiyənin yeni fövqəladə vəziyyət idarəetmə platforması

Hayat 112 Acil tətbiqi nədir və hansı məqsədlə yaradılıb?

Türkiyədə fövqəladə vəziyyət və fəlakət idarəetməsi sahəsində rəqəmsal transformasiyanın növbəti addımı atılıb. Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən hazırlanan Hayat 112 Acil mobil tətbiqi vətəndaşların təcili zəng proseslərini sürətləndirmək, sahə komandalarının koordinasiyasını təmin etmək və təkrarlanan ihbar qeydlərinin qarşısını almaq məqsədilə istifadəyə verilib. Tətbiq tamamilə pulsuz olaraq təqdim olunur.

Tətbiqin əsas funksiyaları

Bu yeni nəsil sistem fəlakət anlarından sağlamlıq problemlərinə, asayiş hadisələrindən yanğın risklərinə qədər geniş kateqoriyalarda sürətli ihbar yaratmağa imkan verir. Rəqəmsal infrastrukturu sayəsində məkan əsaslı müdaxilə qabiliyyətini artıran tətbiq, böhran anlarında hər saniyənin nə qədər dəyərli olduğunu nəzərə alaraq layihələndirilib.

İhbar limiti və idarəetmə prinsipi

İhbarların düzgün idarə olunması, təkrarlanan qeydlərin qarşısının alınması və sistem performansının qorunması məqsədilə hər bir hadisə tipində iki saatda bir ihbar göndərilə bilər. Mobil tətbiq vasitəsilə yaradılan işlər 112 Təcili Zəng Mərkəzinin mərkəzi koordinasiya sisteminə ötürülür, burada qiymətləndirildikdən sonra müvafiq qurum və komandalara yönləndirilir.

Giriş və doğrulama sistemi

Tətbiqə giriş e-Dövlət sistemi vasitəsilə həyata keçirilir. Bunun səbəbi təhlükəsiz, təsdiqlənmiş və sürətli istifadəçi kimlik doğrulamasının təmin edilməsidir. SMS doğrulaması isə istifadəçi təhlükəsizliyi və kimlik təsdiqləmə proseslərinin dəstəklənməsi üçün tətbiq olunur.

Məkan icazəsi və şəxsi məlumatlar

Məkan məlumatı nə üçün tələb olunur?

Fövqəladə hallarda vətəndaşın olduğu yerin dəqiq müəyyən edilərək müvafiq komandaların ən qısa müddətdə yönləndirilməsini təmin etmək, müdaxilə vaxtını azaltmaq və hadisələrə sürətli reaksiya vermək məqsədilə məkan məlumatı alınır. Məkan icazəsi bağlı olduqda tətbiqin bəzi xidmətləri məhdud şəkildə işləyə bilər.

Profil və yaxınların qeydiyyatı

Profil məlumatları fövqəladə vəziyyət ihbarlarının təhlükəsiz və effektiv idarə olunması, icazəsiz istifadənin qarşısının alınması üçün sistemdə saxlanılır. Yaxınların qeydiyyatı isə fövqəladə hallarda əlaqə proseslərinin sürətləndirilməsi və koordinasiyanın fasiləsiz təmin edilməsi məqsədi daşıyır.

Ünvan məlumatı məcburidirmi?

Ünvan məlumatlarının tətbiqə daxil edilməsi məcburi deyil. Lakin ünvan təyin edildikdə ihbar və təcili bildirişlərdə məkan seçimi daha sürətli həyata keçirilə bilər.

KADES inteqrasiyası

KADES xidməti təcili yardım proseslərinə sürətli çıxış təmin edilməsi məqsədilə Hayat 112 Acil tətbiqi daxilində inteqrasiya olunmuş şəkildə təqdim edilir. KADES vasitəsilə edilən təcili yardım zəngləri istifadəçinin məkan məlumatı ilə birlikdə hüquq-mühafizə orqanlarına ötürülür.

AFAD bölməsi və fəlakət bildirişləri

AFAD ihbar ekranlarında tələb olunan məlumatlar hadisənin düzgün qiymətləndirilməsi, prioritetləşdirilməsi və komandaların ən qısa müddətdə doğru nöqtəyə yönləndirilməsi üçün istənilir. Xüsusilə fəlakət zamanı natamam və ya səhv məlumat müdaxilə prosesini gecikdirə bilər.

"Dağıntı altındayam" bildirişi

Bu bildirişlər sistemli doğrulama və nəzarət proseslərindən keçirilərək qiymətləndirilir. Əsassız və ya pis niyyətli istifadənin aşkarlanmasına yönəlik texniki tədbirlər tətbiq olunur.

Məlumat təhlükəsizliyi və hüquqi əsas

Şəxsi məlumatlar 6698 saylı Şəxsi Məlumatların Qorunması Qanunu çərçivəsində müvafiq qanunvericiliyə uyğun şəkildə işlənir, saxlanılır və qorunur. Tətbiq yalnız fövqəladə vəziyyət xidmətlərinin sürətli, effektiv və koordinasiyalı şəkildə aparılması məqsədilə istifadə olunur.

Verilənlərə kim daxil ola bilər?

Verilənlərə yalnız vəzifə və səlahiyyət çərçivəsində müvafiq dövlət qurumları daxil ola bilər. Məhkəmə araşdırması və ya hüquqi proses tələb edən hallarda isə müvafiq əməliyyatlar qüvvədə olan qanunvericilik çərçivəsində həyata keçirilir.

Fövqəladə hallarda tətbiqin dayanıqlığı

Tətbiqin infrastrukturu fəlakət, fövqəladə vəziyyət və yüksək istifadə ssenariləri nəzərə alınaraq miqyaslana bilən arxitektura və yüksək əlçatanlıq prinsipləri əsasında layihələndirilib. Bununla yanaşı, zəlzələ kimi fövqəladə hallarda internet infrastrukturunda yarana biləcək fasilələr nəzərə alınaraq alternativ rabitə kanalları da aktiv saxlanılır. Vətəndaşlar yalnız mobil tətbiqdən asılı qalmadan 112 Təcili Zəng xəttini birbaşa arayaraq da xidmətlərə çıxış əldə edə bilərlər.

Yanlış ihbar və məsuliyyət

Həqiqətə uyğun olmayan və ya əsassız ihbarların aşkarlanması halında müvafiq qanun və qanunvericilik müddəaları çərçivəsində inzibati tədbirlər tətbiq oluna bilər. Tətbiq e-Dövlət doğrulaması ilə istifadə edildiyindən tətbiqin açıq buraxılmaması və üçüncü şəxslər tərəfindən istifadə edilməsi istifadəçinin məsuliyyətindədir.

Əlavə xüsusiyyətlər

Tətbiq həm iPhone, həm də Android cihazlar üçün mövcuddur. Yalnız Türkiyə Cümhuriyyəti sərhədləri daxilində aktiv olaraq xidmət göstərir. Əlilliyi olan şəxslər üçün isə Engelsiz 112 tətbiqi vasitəsilə xüsusi xidmətlər təqdim olunur.

Rəqəmsal xidmətlərin və abunəlik platformalarının gündəlik həyatımıza getdikcə daha çox inteqrasiya olunduğu bu dövrdə, based.az olaraq biz də Netflix, Spotify, ChatGPT Plus və digər premium rəqəmsal xidmətlərin Azərbaycandan rahat şəkildə aktivləşdirilməsi üçün etibarlı həllər təqdim edirik.